Notice: Undefined offset: -1 in /home/bonyadem/public_html/wp-includes/post-template.php on line 327
تحلیل قیام امام حسین (ع) و امام مهدی (عج) – ابعاد و اشتراکات - مهدویت فارس

تحلیل قیام امام حسین (ع) و امام مهدی (عج) – ابعاد و اشتراکات

در فرهنگ پرافتخار شیعه  ، دو قیام و نهضت ، جایگاه ویژه و برجسته ای دارند . یکی «حماسه جاودانه حسینی » است که در گذشته روی داده  و دیگری «انقلاب جهانی مهدوی» است که در آینده تحقق خواهد یافت . رهبر هر دو قیام ، امام معصوم (ع) و از خاندان مطهر پیامبر گرامی اسلام (ص) است .

«واقعه عاشورا» سرآغاز حیات ، پویایی و بالندگی شیعه و «ظهور موعود» ، نقطه اوج رشد ، کمال و سعادت شیعه و همه یکتاپرستان و صالحان است .

بین این دو نهضت ، پیوند و ارتباطی عمیق و ناگسستنی وجود دارد و هر دو در امتداد هم و تکمیل کننده یکدیگرند . مهم ترین جلوه هر دو قیام ، بروز ظهور کامل «حق» تشکیل جبهه «حق» در برابر گروه «باطل» است .

از نظر شیعه مصاف نهایی حق در برابر باطل در عصر ظهور و هنگام قیام جهانی امام مهدی (عج) روی خواهد داد . این نهضت فراگیر جهانی را بسیاری از ملت ها و شریعت ها انتظار می کشند . این قیام جهانی ، متأثر از نهضت عاشورا و تکمیل کننده آن است . برای تبیین این موضوع و فهم چگونگی تأثیرگذاری و نقش حماسه ی حسینی بر قیام مهدوی و نیز مصاف نهایی حق و باطل چند تحلیل ارائه می شود .

۱ تحلیل فلسفی تاریخی هر دو قیام

قیام امام حسین (ع) و مهدی موعود (عج) ، حلقه ای از حلقه های مبارزه اهل حق و اهل باطل است که به پیروزی عفایی اهل حق منتهی می شود . نهضت امام حسین (ع) در امتداد قیام های پیامبران و صالحان و یکی از حساس ترین و مهم ترین این مبارزات بوده است .

مهمترین شاخصه و ویژگی آن –مانند سایر قیام های انبیاء- حق محوری و تلاش برای احیای حق و خیر و ایمان بوده است . همانگونه که مهمترین شاخصه و ویژگی قیام مهدوی نیز همان حق طلبی و تلاش برای حاکمیت خیر و ایمان و حق خواهد بود .

باطل ستیزی در عاشورا و عصر ظهور

امام حسین (ع) نه تنها خود از گروه حق و رهبر آنان بودند ، بلکه مهمترین برنامه و ایده خود را احقاق حق و نابودی باطل می دانستند . آن حضرت در موارد و مراحل مختلف به این موضوع اشاره کرده است ؛ از جمله آنکه فرمود : «آیا نمی بینید که به حق عمل و از باطل پرهیز نمی شود ؟ سزاوار است که مؤمن برای ملاقات خدا مشتاق باشد.»

امام حسین (ع) مهمترین اختلاف خود با بنی امیه و یزید را در رابطه با حق می دانست . «ما و بنی امیه درباره خدا با هم نزاع داریم  . ما می گوییم خداوند راست گفته است اما آنان می گویند خداوند دروغ گفته است .»

بر این اساس محورهای حق گرایی و حق طلبی در نظر امام حسین (ع) عبارت بود از : توحید و خدامحوری ، عزت و آزادگی در پرتو حق طلبی ، امامت و ولایت اهل بیت علیهم اسلام ، احیای نشانه های راستین دین خدا ، از بین بردن بدعت ها و موانع حق گرایی ، تداوم سیره پیامبر و امیر المؤمنین (ع) ، اصلاح جامعه فاسد و …

بر اساس آیات و روایات کشمکش و مبارزه حق و باطل همیشگی و پایدار نیست ؛ بلکه سرانجام با پیروزی و غلبه نهایی حق بر باطل در عصر مهدی موعود (عج) تحقق خواهد یافت و سپاه ظلمت و کفر از بین خواهد رفت و حاکمیت عدالت ، معنویت ، امنیت ، عقلانیت و دیانت پیروز می شود . به این ترتیب تاریخ زندگی بشری نیز به فرجام شکوهمند خود می رسد .

شقاوت و سعادتی که در کربلا مشاهده شد ، شاهد آن خواهد بود و پس از پایان این نزاع و رفع فساد و فتنه و ستم از جهان ، حضرت مهدی (عج) ، دست به اقدامات اصلاحی و احیاگرانه خواهد زد . به طوری که هیچ مانعی در برابر فعالیت های گسترده و جهانی او نخواهد بود و در واقع این آیه محقق خواهد شد که : «و قاتلوهم حتّی لا تکون فتنه …»

۲ تحلیل نظامی (انتقام و خون خواهی)

یکی از ابعاد قیام امام مهدی (عج) علاوه بر جنبه های اصلاح گری ، عدالت گستری ، کمال بخشی و احیاگری ، جهاد بی امان با کفر و خونخواهی آن حضرت از دشمنان پیامبر (ص) ، اهل بیت علیهم السلام و به خصوص امام حسین (ع) و تمامی مظلومان و همچنین پایان بخشیدن به عمر دولت های ستمگر و نامشروع خواهد بود . (سوره بقره / آیه ۱۹۳ – انفال / آیه ۳۹)

مهمترین بعد این قضیه ، آن است که امام مهدی (عج) انتقام گیرنده خون امام حسین (ع) خواهد بود ، این بشارت و وعده ای است که خداوند متعال در روز عاشورا به فرشتگان داده است . البته معنا و گستره ی این انتقام گیری در روایات مشخص نشده است . با توجه به روایات ، آن حضرت ابتدا از کسانی که راضی به شهادت امام حسین (ع) بوده و به جنایات پدران خود افتخار می کنند ، انتقام خواهد گرفت و سپس از همه کسانی که با خدا ، رسول او (ص) ، اهل بیت علیهم السلام و همه مظلومان و مستضعفان عالم ، دشمنی داشته اند .

در روایت مشهوری آمده است :«القائم منّا إذا قام طلب بثأرالحسین (ع)؛ هنگامی که قائم ما قیام کند ، خون حسین را طلب خواهد کرد .»

۳ تحلیل سیاسی دینی

یکی از اساسی ترین ابعاد و وجوه حماسه عاشورا، درسها ، عبرت ها و پیام های جاودانه و فراگیر آن است .این آموزه ها و پیام ها ، همواره حیات بخش ، حرکت آفرین ، تأثیرگذار و ماندگار بوده است . این قیام هرچند در مکان و زمان خاصی روی داده است ، ولی آثار و برکات آن همیشگی و گسترده بوده است و مرزهای زمانی و مکانی پشت سر گذارده است . شعار «کل یوم عاشورا و کل أرض کربلا»در حقیقت ، ارائه یک الگو و برنامه برای همه ملت ها و فرهنگ های حق طلب و عدالت خواه است ، بر این اساس حماسه حسینی یعنی ذلت ناپذیری و عزت نفس ؛ ظلم ستیزی و مبارزه با ستمکاران ؛ حق گرایی و دعوت به رهبری ائمه علیهم السلام ، عدالت و برابری ، آزادی و آزادگی ، احیای دین و سنت های اسلامی ، اصلاح جامعه ، ترویج روحیه ی جهاد در راه عقیده و …

در واقعه عاشورا که لشکر امام حسین (ع) و لشکر یزید رویاروی هم قرار گرفته و با هم جنگیدند –هر چند در ظاهر ، غلبه و چیرگی از آن یزید و یزیدیان بوده است – اما در واقع ، امام حسین (ع) پیروز شد و توانست اندیشه و پیام خود را برای همه عصرها و ملت ها به یادگار نهد .

به یقین قیام مهدی (عج) نیز ، ادامه نهضت عاشورا و برگرفتهو ملهم شده از آن است . مهمترین دلیل این برداشت ، یکسانی و هماهنگی اهداف ، پیام ها و برنامه های هر دو قیام است .

الف : پیام ها و اهداف قیام حسینی و مهدوی

۱ قیام حق طلبانه و محو جلوه های باطل

امام حسین (ع) در تشریح شرایط زمانی خویش که ایشان را ملزم به قیام مسلحانه می کرد ، فرموده است : «آیا نمی بینید که به حق ، عمل نمی گردد و از باطل روگردانی نمی شود ؟» ایشان در حقیقت به این موضوع اشاره دارد که چون جامعه دچار چنین وضعیتی شده است ، برای اصلاح آن قیام کرده اند و در این مسیر اگر کسی از ایشان حمایت کند حق را یاری کرده است .

حضرت مهدی (عج) در این راستا ، نهضتی گسترده ، قاطع و حق طلبانه را رهبری می کند که در مدتی کوتاه به همه سران کفر و گمراهی چیره می گردد و سپاهیان شیطان را نابود می سازد و چنانچه پیامبر اکرم (ص) فرمود : «خداوند حق را به دست آنان ظاهر می کند و باطل را با شمشیرهایشان نابود می سازد . »

۲ عدالت گرایی و برپاداشتن قسط

از برنامه ها و ایده های امام حسین (ع) در قیام کربلا دعوت به عدالت و برابری انسانها و شکستن سلطه تبعید و بیداد و گسستن حصارها و بندهای بردگی از دست و پای مردم بود . امام حسین (ع) در نامه ای به مردم کوفه نوشت : «به جان خودم سوگند ، امام و پیشوا کسی است که با کتاب خدا داوری کند ، دادگر و عدالت گستر باشد و خود را متدین به دین حق نماید . »

قیام امام مهدی (عج) نه تنها نهضتی برای گسترش عدل و داد است ، بلکه او خود ، مظهر عدالت و دادگری است . عدالت تنها با حضور امام مهدی (عج) معنا و بروز پیدا می کند .

۳ مبارزه با حکومت فسق و فجور

یکی از برنامه های اساسی امام حسین (ع) مبارزه پیگیر و مداوم با ظلم و ستم حاکمان وقت و ریشه کنی جور و استکبار و خودکامگی از جوامع اسلامی بود . آن حضرت به قرار گرفتن خلافت در دست فاسق و ستمگری چون یزید ، اعتراض شدیدی داشت ، همچنین از اینکه در دوران چنین افرادی زندگی می کرد ، اظهار برائت می نمود .

امام مهدی (عج) زمانی برپا خواهد خاست که فسق و فجور حکومت ها و گروه های تأثیرگذار بر جامعه از نهایت بگذرد و بشر در گردابی از بیدادگری ها ، تبعیض ها و انحرافات و … غرق شود . نجات بشر در گرو رفع موانع است و این مهم با نابودی تمام مظاهر فسق و فجور امکان پذیر است .

۴ هدایت گری و نجات بخشی

از محورهای بنیادین امام حسین (ع) چه در طول حیات پربار خود و چه در جریان قیام کربلا ، ارشاد و هدایت امت و تلاش برای رساندن آنان به کمال و سعادت بود .

امام زمان (عج) از شیوه ها و راههای مختلف به هدایت و راهنمایی بشر به راه مستقیم الهی می پردازد . و ضمن تبیین صراط نورانی ایمان ، بر بصیرت و عقلانیت و معنویت انسانها نیز می افزاید .

۵ اصلاح گری و تحول گرایی مثبت

یکی از اهداف امام حسین (ع) از قیام ، ایجاد اصلاحات اساسی در جامعه و دگرگون کردن رفتارها ، پندارها و گفتارهای نادرست و انحرافی بود ، چرا که اسلام اموی آموزه ها وحیانی را تعریف کرده و برداشت ها و سلیقه های شخصی را جایگزین آن ساخته بود و سطوح مختلف جامعه دچار خمودگی ، نفاق ، دنیازدگی ، فساد و انحراف شده بودند .

همانگونه که عدالت مهدوی دارای ابعاد مختلفی است ، اصلاحات ایشان نیز در زمینه های گوناگون محقق خواهد شد . اصلاح اخلاق ، اصلاح قوانین و مقررات ، اصلاح برداشت های نادرست از دین ، اصلاح سیستم های سیاسی – اجتماعی و غیره … ، از جمله برنامه ها و اقدامات سازنده امام عصر (عج) است .

۶ احیای آموزه های دینی

از دیگر انگیزه های مهم نهضت عاشورا ، حفظ دین اسلام ، احیای آموزه های متعالی آن و بدعت ستیزی و تحریف زدایی از چهره غبارگرفته دین بود . در حقیقت امام حسین (ع) به دنبال زنده کردن تعالیمی چون امر به معروف ، نهی از منکر ، ایثارگری در راه دین ، پرهیز از حرام خواری و غیره بودند .

امام مهدی (عج) بزرگترین احیاگر آموزه های دینی و مبلغ تعالیم راستین دین الهی خواهد بود . این احیاگری به حدی خواهد رسید که بسیاری از گفتارها و برنامه های آن حضرت نو و جدید به نظر خواهد آمد . امام صادق  (ع) اینگونه به این موضوع اشاره کرده اند : «هنگامی که قائم قیام می کند ، امر جدید می آورد ؛ چنانکه رسول خدا (ص) در آغاز اسلام به امری جدید دعوت کرد.»

۷ تشکیل حکومت و اعمال ولایت سیاسی

امام حسین (ع) با بیعت نکردن با یزید و قیام علیه او ، حکومت او را نامشروع جلوه دادند و در حقیقت درصدد پس گیری منصب خلافت برآمدند . اگرچه ایشان در دست گرفتن حکومت را تنها وسیله برای رسیدن به دیگر اهداف والا و متعالی خود می دانستند .

از محورهای مهم نهضت حضرت مهدی (عج) ، تشکیل حکومت جهانی است ، قدرت و سلطه ایشان از شرق تا غرب دنیا را فراخواهد گرفت . دولت و نظام سیاسی مهدوی ، بهترین و کامل ترین ، مردمی ترین و تأثیرگذارترین دولت ها خواهد بود . در این حکومت جهانی ، اصحاب  و یاران مؤمن حضرت ، به عنوان حاکمان و والیان کشورهای مختلف برگزیده و منصوب خواهند شد .

با توجه به تحلیل های سیاسی و دینی ارائه شده روشن می شود که هر دو قیام وجوه و ابعاد مشترک فراوانی دارند که آن را می توان در اهداف ، برنامه ها و خواست های همسان آنها مشاهده کرد .

آخرین مطالب

همایش بزرگ مهدی یاوران برگزار شد

به گزارش روابط عمومی بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) فارس، همزمان با سالروز ولادت با سعادت قطب عالم امکان، حضرت بقیة الله الأعظم، امام زمان

مردم مستعد دین هستند

به گزارش روابط عمومی بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) استان فارس، استاد علیرضا حدائق مدیر بنیاد استان فارس در همایش سراسری مدیران بنیاد استان‌ها که

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


Notice: ob_end_flush(): failed to send buffer of zlib output compression (1) in /home/bonyadem/public_html/wp-includes/functions.php on line 5309